PDA

View Full Version : Thanh niên trong vòng xoáy đô thị hóa


minhchaubeauty
01-10-2012, 01:07 PM
Đô thị hóa đã biến những vùng quê ngoại thành Hà Nội thành những khu dân cư giàu có. Nhưng đằng sau vỏ bọc hào nhoáng đó, thanh niên ở đây đang đối mặt với muôn vàn khó khăn...

Thay da đổi thịt

Trước 2009, xã Tiền Phong, H.Mê Linh vốn là vùng rau nổi tiếng, mỗi ngày cung cấp hàng tấn rau xanh cho thủ đô và các tỉnh lân cận. Đến Tiền Phong hôm nay, chúng tôi thật sự ngỡ ngàng trước sự “thay da đổi thịt” đến chóng mặt. Con đường quốc lộ cắt ngang qua xã trở thành khu phố buôn bán sầm uất còn hơn cả thị trấn, thị tứ xung quanh.

Rẽ vào thôn Do Hạ, chúng tôi thực sự choáng ngợp. Đường sá trải nhựa rộng thênh thang, ô tô chạy đến cổng nhà. Ngay đầu thôn là quán ăn, nhà hàng, cà phê, karaoke… phục vụ từ sáng tới đêm. Hàng loạt ngôi biệt thự mới toanh rộng cả trăm mét vuông, cao 3 - 4 tầng mọc lên san sát khiến người thành phố phải ghen tị.

Cũng giống Mê Linh, chủ trương chuyển đổi đất của nhà nước đã tác động trực tiếp tới 80% người dân làng ven đô Dương Nội (nay đã lên phường, thuộc quận Hà Đông). Làng nghề trồng đào nổi tiếng chỉ sau Nhật Tân, nay nhường chỗ cho dự án đô thị mới Dương Nội, đô thị mới Lê Trọng Tấn, An Hưng… Ông Nguyễn Bá Trà, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường Dương Nội, nói: “Thanh niên trong làng phải tự xoay xở, bươn chải kiếm việc ở thành phố. Trai thì lái taxi. Gái thì bán hàng siêu thị. Tưởng thế là tốt, nhưng thời buổi kinh tế suy thoái, lương bổng bấp bênh, việc làm thì không chắc chắn, không biết bị sa thải lúc nào”.
http://www.thanhnien.com.vn/Pictures201209/LUAN/3/dothi1.jpg;pv399305a938d56ef7
http://www.thanhnien.com.vn/Pictures201209/LUAN/3/dothi2.jpg;pv2a8cb29edd22e95f
Nhận tiền đền bù, người dân xã Tiền Phong, H.Mê Linh chú trọng xây nhà khang trang trong khi tình trạng thanh niên thất học, thất nghiệp gia tăng - Ảnh: Thu Hằng

Không cần học vì giàu

Cơn lốc đô thị hóa đã tác động mạnh mẽ đến tất cả người dân ngoại thành, trong đó thanh niên không nằm ngoài vòng xoáy đó. Ở nhiều vùng ngoại thành, từ Mê Linh đến Đông Anh, Từ Liêm... hình ảnh thanh niên chất phác chân đi dép tổ ong, giản dị trong bộ quần áo lao động chỉ còn là dĩ vãng. Trong những ngày ở đây, đập vào mắt chúng tôi là những hình ảnh thanh niên tóc vàng, tóc đỏ, miệng phì phèo thuốc lá, tay xăm trổ hình thù cổ quái. Họ lê la từ quán này đến quán nọ, hết đánh bài, chơi cờ sang billiards, chơi game... Chơi chán lại quay sang tính chuyện cá độ, lô đề. “Nhà nào cũng có tiền đền bù, hộ nhiều nhất được 1 - 2 tỉ. Đỉnh điểm của “cơn sốt” đất vào cuối năm 2010, đầu năm 2011, đất có giá 30 triệu đồng/m2, chỉ cần cắt một khoảnh bán cũng đã rủng rỉnh tiền tiêu.

Tiền đếm mỏi tay, người dân đổ vào xây nhà xây cửa mà quên mất việc phải đầu tư cho bọn trẻ học hành. Đám trẻ vốn ngoan hiền là vậy, giờ chơi bời là chính”, ông Ngô Văn Thu ở thôn Yên Nhân, xã Tiền Phong, huyện Mê Linh chia sẻ. Còn theo ông Nguyễn Văn Chiến, trưởng thôn Do Hạ, xã Tiền Phong, cũng từ khi giàu lên nhờ tiền đền bù và bán đất, số học sinh đỗ ĐH cứ teo tóp dần theo từng năm. “Khi nhà bắt đầu có điều kiện, đám trẻ không có động lực phấn đấu. Nhiều cháu còn nói, chẳng muốn học lên cao. Vậy là học xong THPT, chúng nghỉ ở nhà lêu lổng. Nếu như năm 2009 có 18 em đỗ ĐH. Năm 2010 còn 14 em. Năm 2011 thì chỉ có 11 em. Và sang đến năm 2012 tụt xuống còn 5 em”.

Ở những vùng chuyển đổi, con em nông dân đều được tạo điều kiện đi học nghề, làm việc trong các nhà máy. Tuy nhiên, ông Nguyễn Văn Chiến, Trưởng thôn Do Hạ, thừa nhận: “Mở lớp thì có, nhưng phần lớn thanh niên không muốn đi. Mỗi lần ở xã thông báo có lớp mới như: trồng trọt, chăn nuôi, sửa chữa xe máy, điện lạnh… đều gửi về thôn, nhưng hầu như chẳng có thanh niên nào đăng ký”. Ông Nguyễn Văn Dũng, cán bộ thôn Yên Nhân, cho hay hàng trăm hecta đất ruộng bị thu hồi phục vụ gần 20 dự án, nhưng cho đến nay số thanh niên được giải quyết việc làm không nhiều. Các nhà máy, DN gặp khó khăn do khủng hoảng, việc ít, đi làm lương thấp hoặc bị cắt giảm nhân công nên cũng lâm vào vài tình cảnh thất nghiệp.

Tiếp xúc với chúng tôi, từ người dân đến cán bộ thôn, xã đều có chung sự trăn trở cho nghề nghiệp của lớp thanh niên trong vùng. Theo lời ông Chiến, lo nhất là đám thanh niên trong làng bắt đầu đua đòi. Ngày trước, các cháu thồ rau bằng xe đạp chẳng thấy ngại ngùng. Giờ mua xe máy vài chục triệu đồng vẫn còn chê. Thậm chí, có thời điểm “mốt” mua ô tô cho con lái rộ lên khắp thôn, riêng thôn Do Hạ có tới vài chục chiếc.

Không phủ nhận các lợi ích kinh tế từ các dự án phát triển đô thị mang đến cho đời sống người dân, nhưng thiếu kỹ năng quản lý và sử dụng không hiệu quả số tiền này đã làm nảy sinh nhiều tệ nạn tại địa phương.

[

Thu Hằng - Phan Hậu

hoanggiatimber
01-10-2012, 01:08 PM
Tiền đền bù đất chỉ giúp người dân ven đô sung túc một thời gian ngắn. Ngay sau đó, nhiều gia đình lâm vào cảnh tan cửa, nát nhà vì con cái ngã vào cờ bạc từ lúc nào không hay.

Giàu vì đất, nghèo vì nợ

Trên cánh đồng thôn Yên Nhân, xã Tiền Phong (H.Mê Linh, Hà Nội) nay đã thành đất hoang, chúng tôi gặp một người phụ nữ đang cần mẫn vơ những đám cỏ về cho bò ăn. Hỏi thăm chị về tình hình thanh niên trong xã, chị chua chát: “Cơn sốt đất vừa đi qua, cơn bão đỏ đen ập đến. Từ khi có tiền đền bù giải phóng mặt bằng, bố mẹ chi tiêu mạnh tay hơn vô tình tác động tiêu cực. Cứ nghĩ nhà có nhiều tiền, thanh niên trong làng thoải mái vung tay quá trán và sinh hư, chủ yếu là chơi cờ bạc, cá độ. Ở xã này không thể kể hết được đâu. Kẻ ít thì nướng vài trăm triệu đồng, nhiều thì đốt ngót nghét 10 tỉ bạc. Có những gia đình giàu lên nhờ bán đất, nhưng cũng nghèo đi vì trả nợ cho con. Cô không tin cứ sang Do Hạ, Do Thượng thì rõ”.

http://www.thanhnien.com.vn/Pictures20129/MinhNguyet/Thang9/vongxoay2.jpg;pv3d4dc6f36c17f32d
Thanh niên nhàn rỗi thất nghiệp tụ tập uống trà đá hoặc đánh cờ tại Ỷ Lan, P.Dương Nội - Ảnh: Thu Hằng



Chẳng hề giấu giếm, ông trưởng thôn Do Thượng, Nguyễn Văn Chiến thẳng thắn: “Thôn nào cũng có cờ bạc nợ nần. Một số cháu nợ chồng chất, không trả được nợ phải bỏ trốn. Trong thôn đã có gia đình phải bán cả nhà để trả món nợ lên tới hàng tỉ đồng cho các quý tử”. Theo lời ông Chiến, dẫn đến cơ sự này là vì người dân nhận thức còn thấp. Sau khi nhận được những khoản tiền cả đời mơ không thấy, họ đã tiêu xài hoang phí. Không những xây nhà cửa mà còn nuông chiều bọn trẻ ăn chơi. Được bố mẹ cho tiền, bọn trẻ cứ thế sa vào cờ bạc, rượu chè. “Cơn bão lô đề, cá độ mới rộ lên từ giữa năm 2011 đến nay. Không ít gia đình sống trong những ngôi nhà tiền tỉ, nhưng bên trong chẳng có vật dụng gì quý giá. Tài sản đã lần lượt ra đi để gán nợ”, ông Chiến nói.

Theo chỉ dẫn của người dân trong thôn Do Hạ, chúng tôi tìm đến nhà ông Nguyễn Văn Trung. Ông là một trong số những gia đình đang nghèo đi vì gánh nợ cho con. Trong gia đình không có gì quý giá ngoài bộ bàn ghế cũ kỹ. Lúc đầu, ông còn giấu giếm chuyện của con, nhưng sau một hồi trò chuyện, ông kể: “Đó là ngày cuối cùng của tháng 5.2012, khi ấy hai cha con đang ngoài đồng thì 3 thanh niên ở đâu ập đến. Chúng gí vào mặt tôi mấy tờ giấy nợ. Trời đất như tối sầm lại, mắt tôi hoa lên, không thể tin nổi vì tôi có vay mượn gì đâu mà số nợ lên tới hàng trăm triệu đồng. Chúng bảo, thằng Thu con trai tôi chơi cờ bạc không trả thì bố phải trả. Tôi không chịu, chúng xông vào đánh hai cha con chảy máu mồm, máu mũi. Tôi bị chấn động não phải đưa vào bệnh viện”. Cả cuộc đời bám mặt cho đất, bám lưng cho ruộng, số tiền đền bù đất ông dành để nuôi con ăn học. Ấy vậy mà…

http://www.thanhnien.com.vn/Pictures20129/MinhNguyet/Thang9/vongxoay3.jpg;pv87485f91a4102bbd

Sập “bẫy” tín dụng đen

Tình trạng thanh niên nhàn rỗi, thiếu việc làm luôn là mối lo canh cánh của các gia đình và chính quyền địa phương bởi đây là đối tượng dễ sa ngã, thiếu hiểu biết về pháp luật nên rất dễ bị lợi dụng, lôi kéo. Phó bí thư Đoàn xã Dương Nội, Đặng Thanh Hào kể: “Vào những thời điểm các dự án giải ngân, thanh niên tụ tập ăn nhậu tốn kém hàng chục triệu đồng là chuyện bình thường. Có tiền trong tay, địa điểm ăn chơi yêu thích của thanh niên là những quán bar, vũ trường trong thành phố. Qua những lần ăn chơi, mối quan hệ của thanh niên ngày càng rộng mở. Ăn chơi hợp “cạ”, họ rất dễ kết thân với nhau. Một con nợ bạc tỉ, 24 tuổi (đề nghị giấu tên) ở Dương Nội (Hà Đông) thổ lộ: “Ban đầu họ mời đi ăn chơi linh đình thoải mái. Sau đó đánh vài ván tá lả. Tiếp đến bọn họ gạ gẫm chơi lô đề, cá độ. Thiếu tiền bọn họ sẵn sàng cho vay không cần giấy tờ. Thấy vay nợ quá dễ dàng, lại đang thắng nên mình cũng ham. Về sau, càng chơi càng thua. Các khoản nợ cứ thế tăng dần với lãi suất cắt cổ, nếu tính theo ngày số tiền nợ lên đến cả trăm triệu đồng. Đến khi không còn khả năng trả nợ, bọn họ bảo mình cầm cố tài sản cá nhân với giá trị thấp nhưng phải chịu mức lãi suất cao”.



http://www.thanhnien.com.vn/Pictures20129/MinhNguyet/Thang9/vongxoay4.jpg;pvc2ab3221108e2d96
Ông Trung bàng hoàng kể về những tờ giấy ghi nợ hàng trăm triệu đồng

Bà Nguyễn Thị Sơn, Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Liên Mạc cho hay, cuối năm 2011, ở xã xảy ra hàng chục vụ vỡ nợ do thanh niên tham gia vào hình thức tín dụng đen. Các đối tượng cho vay nặng lãi không phải là người địa phương. Họ tìm cách lôi kéo thanh niên đến vui chơi tại các địa điểm billiards, quán cà phê cá độ bóng đá, chơi lô đề. Thời gian đầu, các đối tượng thường thả cho “con mồi” thắng lớn. Nhưng càng chơi, “con mồi” càng thua đau. Ngoài gá bạc bằng xe máy, tài sản cá nhân, muốn có tiền chơi tiếp để gỡ gạc, các đối tượng cho vay với lãi suất cao, lãi mẹ đẻ lãi con sẽ đẩy thanh niên tham gia phải viết giấy nhận nợ. Đến khi chúng đến nhà xiết nợ, nhiều gia đình ngã ngửa vì biết con mình đang nợ từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng”.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, các khoản tiền các “nạn nhân” phải trả đều được tính cả gốc lẫn lãi với lãi suất từ 5.000 - 10.000 đồng/triệu đồng/ngày. Nhưng trên thực tế, giấy nợ không hề ghi số lãi suất khoản vay. Đây chính là lý do buộc nhiều gia đình ngậm đắng nuốt cay bán đất, vay mượn trả nợ thay con để được sống yên ổn.

Thu Hằng - Phan Hậu

ctyxdcaosu
01-10-2012, 01:08 PM
Chớp lấy cơ hội đô thị hóa, nhiều thanh niên ngoại thành đã đầu tư tạo dựng cơ nghiệp, việc làm cho bản thân.

http://www.thanhnien.com.vn/Pictures201207/Nam/thanhnien.jpg;pv92e06231ca6d1875
Chủ xưởng in Nguyễn Vũ Tiến (phải) - Ảnh: T.H

Trồng hoa bằng công nghệ cao

Gần 6 năm trước, vùng chuyên trồng hoa xã Tây Tựu (H.Từ Liêm, Hà Nội) phải “xén” mất hàng chục hecta cho các dự án xây dựng khu đô thị, công trình dân sinh. Các dự án đa phần đều “ăn” vào đất nông nghiệp nên nếu thiếu đất canh tác, lao động tại địa phương đứng trước nguy cơ nhàn rỗi, thiếu việc làm.

Ông Nguyễn Văn Toan (đội 5, xã Tây Tựu) kể lại, tự dưng cầm trong tay vài chục triệu thậm chí hàng trăm triệu đồng, dân tình chi tiêu rất xởi lởi. Cũng có gia đình nhìn xa trông rộng, lấy tiền đầu tư thuê đất lâu dài ở các xã kế bên tiếp tục giữ nghề trồng hoa, tạo dựng nguồn việc làm cho thế hệ sau. Trên thực tế, bản đồ diện tích trồng hoa do người dân Tây Tựu làm chủ không còn bó hẹp trong xã nhà mà được phủ sóng ở xã Thượng Cát, Minh Khai (H.Từ Liêm), thậm chí lan rộng sang địa bàn H.Hoài Đức. Cũng theo ông Toan, thanh niên trong xã nếu không đỗ đạt vào các trường ĐH-CĐ thường theo nghề trồng hoa.

Ở Tây Tựu đã hình thành đội, nhóm thanh niên liên kết thuê đất tập trung san sẻ chi phí thuê nhân công bảo vệ cho các thửa ruộng thuê mướn trồng hoa. Nằm trong số bạn trẻ có trong tay vài sào đất trồng hoa bên các xã bạn, anh Phan Văn Quyết cho biết: “Tiền đền bù do cha mẹ quản lý và nếu không có số tiền này, nhiều bạn trẻ rất khó khăn tạo dựng cơ nghiệp”.

Có được khoản tiền do bố mẹ hỗ trợ, nhiều hộ gia đình thanh niên đã đi tiên phong trong sử dụng làm vốn tái đầu tư trồng hoa trên các vùng đất mới. Khởi đầu từ vài cá nhân, phong trào tìm thuê đất trồng hoa diễn ra rầm rộ, có thế nghề trồng hoa mới được gìn giữ và phát triển như hôm nay. “Tây Tựu đang nằm trong vùng quy hoạch trồng hoa bằng các dây chuyền công nghệ cao. Ngoài các giống hoa truyền thống, nhiều bạn trẻ đang bắt đầu thử nghiệm, đầu tư xây dựng nhà xưởng, thiết bị trồng hoa theo các quy trình công nghệ kỹ thuật, phát triển trồng các loại hoa cho hiệu quả kinh tế cao”, Quyết bộc bạch.

Cơ hội kinh doanh
http://www.thanhnien.com.vn/Pictures201207/Nam/thanhnien2.jpg;pv65f6b24e7570e333
Anh Dương Duy Mạnh thành công trong việc mở cửa hàng bán vật liệu xây dựng - Ảnh: T.H

Nhiều bạn trẻ ở khu vực có dự án chuyển đổi đất nông nghiệp chủ động tìm cho mình lối đi riêng để tạo việc làm cho bản thân, thích nghi với nhịp sống mới. Trước khi làm ông chủ xưởng in với hàng chục lao động, anh Nguyễn Vũ Tiến (thôn Ngọc Chi, xã Vĩnh Ngọc, H.Đông Anh, Hà Nội) từng là nhà nông trẻ thành thạo công việc ruộng đồng, mò cua bắt cá.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, Tiến xuất ngũ về địa phương đúng lúc gia đình mất gần hết diện tích đất nông nghiệp cho dự án mở đường, xây cầu qua Vĩnh Ngọc. Đam mê nghề in và thiết kế đồ họa, Tiến tự tìm hiểu và học kinh doanh dịch vụ. Gây dựng xưởng in từ tiền tiết kiệm, Tiến gặp nhiều khó khăn trong quay vòng đồng vốn. Đúng lúc “đói” vốn, số tiền 100 triệu đồng từ đền bù đất ruộng do bố mẹ hỗ trợ kịp thời đã giúp xưởng in phát triển. Kinh doanh dịch vụ in, thiết kế đồ họa còn là lĩnh vực mới tại xã Vĩnh Ngọc nên xưởng của Tiến chẳng lúc nào hết đơn đặt hàng. Ngoài hai vợ chồng, xưởng in còn giúp 5 lao động có việc làm ổn định, thu nhập từ 3,5 đến 4 triệu đồng/tháng, vào vụ Tết phải huy động thuê thêm từ 7 đến 10 lao động thời vụ. Không dừng lại ở xã nhà, Tiến đang chuẩn bị mặt bằng, nhà xưởng góp cổ phần đầu tư thêm cơ sở in ấn, thiết kế đồ họa bên xã láng giềng Vân Nội với số tiền đầu tư ngót 1 tỉ đồng.


Cũng nằm trong số hộ chuyển đổi đất nông nghiệp cho Dự án đô thị Ciputra (xã Xuân Đỉnh, H.Từ Liêm), anh Dương Duy Mạnh đã sử dụng toàn bộ số tiền đền bù ruộng đất, rủ thêm bạn bè mở cửa hàng bán vật liệu xây dựng rất thành công.

Anh Mạnh chia sẻ, thời điểm Xuân Đỉnh nhận tiền đền bù của các dự án cũng có tình trạng thanh niên sa đà ăn tiêu hưởng thụ hơn lao động, dẫn đến sa ngã vào tệ nạn, chủ yếu vẫn là cờ bạc, lô đề. Nhìn ở góc độ tích cực, chuyển đổi đất nông nghiệp luôn tạo ra nhiều cơ hội tìm kiếm, khai thác việc làm; chuyển đổi nghề nghiệp từ môi trường làm nông nghiệp sang môi trường đô thị, công nghiệp. Thay vì chỉ chăm chăm vào ăn tiêu hưởng thụ, số tiền từ đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng được xem như nguồn vốn cực kỳ đáng quý đầu tư cho các công việc phụ trợ, dịch vụ phục vụ nhịp sống đô thị và tự tạo việc làm cho bản thân mỗi bạn trẻ.

Tuy nhiên, những mô hình trên chỉ là “điểm” sáng lẻ loi ở ngoại thành, hầu hết thanh niên đều lúng túng chưa biết lựa chọn hướng đi cho tương lai. Anh Lê Anh Tuấn, Phó giám đốc Trung tâm hỗ trợ thanh niên Hà Nội, cho rằng một khi vùng ven đã đô thị hóa, tâm lý thanh niên cũng thay đổi. Những nghề lao động chân tay như may, mộc, cơ khí… những ngành nghề không phù hợp, có cho tiền họ cũng không muốn đi. “Chúng tôi nhận ra một điều, phải đào tạo cái họ cần, chứ không phải “ép” họ học nghề mình có. Thực tế, những khóa học mở gần đây như hoạt náo viên, MC, thư ký văn phòng… đã có dấu hiệu tích cực. Thế nhưng, vẫn còn nhiều lớp học mở ra không có người tham gia. Mong rằng các địa phương quan tâm đến nhu cầu của thanh niên để tránh gây lãng phí”, anh Tuấn chia sẻ.

Thu Hằng - Phan Hậu