khuongtienao
02-07-2021, 10:28 AM
1. Phân biệt tiền điện tử với tiền ảo và tiền công nghệ số
những định nghĩa về sàn tiền ảo uy tín nhất việt nam (electronic money/e-money) hiện nay trên toàn cầu thường được hiểu ở khuôn khổ khá rộng. Tỉ dụ, ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) diễn đạt tiền điện tử là giá trị tiền tệ được lưu trữ trên một trang bị điện tử được sử dụng phổ biến để thực hiện giao dịch thanh toán cho những đơn vị khác ko phải là doanh nghiệp phát hành. Còn nhà băng thanh toán quốc tế (BIS) khái niệm tiền điện tử là trị giá được lưu trữ hoặc sản phẩm trả trước, trong đó thông báo về khoản tiền hoặc giá trị khả dụng của khách hàng được lưu trữ trên một thiết bị điện tử thuộc sở hữu của quý khách. Những khái niệm này khá phức tạp, có thể gây ra nhầm lẫn về nội hàm của tiền điện tử, khó phân biệt với tiền ảo, tiền công nghệ số và thậm chí là cả tiền di động (mobile money).
Xem thêm: đào tiền ảo bằng điện thoại
Trong thực tại, tiền điện tử đã được xác định và phân biệt rõ ràng với những loại tiền khác duyệt y 4 đặc điểm chính. Trước tiên, tiền điện tử phải là tiền pháp định (legal tender). Theo đó, tiền điện tử có phần lớn 3 chức năng của tiền là dự trữ (store value), thảo luận (medium of exchange) và hạch toán (unit of account). Đồng thời, tiền điện tử cũng luôn được mô tả dưới dạng giá trị của tiền pháp định của một đất nước (thí dụ VND, đô la, SGD...). Không chỉ thế, tiền điện tử cũng được ngân hàng Trung ương (NHTW) bảo đảm.
Thứ 2, tiền điện tử có thể do ngân hàng phát hành hoặc cũng có thể do tổ chức phi nhà băng phát hành. Vì thế, để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, các quốc gia luôn có quy định rất chặt chẽ đối với những đơn vị phát hành tiền điện tử. Đối với các nhà băng, NHTW có hệ thống các quy định chặt chẽ về an toàn hoạt động, quản trị rủi ro, tỷ lệ dữ trữ buộc phải, bảo hiểm tiền gửi… Đối với các đơn vị phi nhà băng, NHTW có những quy định về cấp phép, về giám sát… và thường nhật phải tiến hành ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (tương ứng với số tiền phát hành với một tỷ lệ nhất định).
Thứ ba, tiền điện tử có công thức đảm bảo tiền tệ (monetary regimes) của NHTW. Theo đấy, tiền điện tử do những ngân hàng phát hành sẽ được đảm bảo bằng tỷ lệ dữ trữ yêu cầu tại NHTW, còn tiền điện tử do những đơn vị phi ngân hàng phát hành sẽ được đảm bảo bằng cơ chế ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (với một tỷ lệ ký quỹ nhất định). Thông thường, tỷ lệ ký quỹ này sẽ cao hơn phổ thông so với tỷ lệ dự trữ bắt buộc do những quy định an toàn ứng dụng đối với những doanh nghiệp này thấp hơn rộng rãi so với nhà băng. Tỷ lệ ký quỹ tại 1 số quốc gia theo cách tiếp cận thận trọng ở mức 100%. Đây cũng là điểm dị biệt then chốt giữa tiền nhà băng (bank notes) với tiền điện tử (e-money).
Thứ tư, tiền điện tử chỉ được lưu trữ trong những sản phẩm điện tử gồm hai loại: (i) phần cứng (hard-ware based products) như thẻ chíp, điện thoại sáng tạo gắn chíp và (ii) dữ liệu dựa trên phần mềm (soft-ware based) như ví điện tử Paypal.
Xem thêm: sàn binance có an toàn không
Đối với tiền ảo (virtual currency), ECB khái niệm như sau: “Đồng tiền ảo là một loại tiền kỹ thuật số ko chịu sự quản lý, được phát hành bởi các người lớn mạnh phần mềm (developers) thường đồng thời là người kiểm soát hệ thống; được dùng và chấp thuận thanh toán giữa những thành viên của một cùng đồng ảo một mực”. Thí dụ, tiền ảo Pokecoins trong trò chơi Pokemon GO hoặc khoản tiền Facebook được sử dụng cho truyền bá hay những trò chơi trên app Facebook... Theo đấy, có thể thấy tiền ảo và tiền điện tử rất không giống nhau. Tiền ảo chẳng phải là tiền pháp định nên ko gắn với quyền mặc định được chuyển đổi sang tiền pháp định và được NHTW đảm bảo. Những doanh nghiệp phát hành tiền ảo cũng ko chịu sự điều hành, giám sát chặt chẽ của NHTW. Đồng thời, phạm vi hoạt động của tiền ảo thường hơi hẹp chỉ trong phạm một cộng đồng và sử dụng cho mục đích khăng khăng (thí dụ, game online). Nhắc cách khác, tiền ảo mang phổ quát đặc điểm của hàng hóa trao đổi hơn là một đồng tiền. Dù rằng vậy, hiện nay tiền ảo đang từng bước phát triển với loại tiền ảo có thể quy đổi (convertible virtual currency) nhưng chỉ gắn nghĩa vụ của đơn vị phát hành mà không gắn với phận sự của NHTW và phạm vi hoạt động cũng chỉ ở khuôn khổ một cùng đồng như nêu trên.
Còn tiền công nghệ số hay tiền mã hóa (crytocurrency): được cho ra bởi các thuật toán mã hóa phức tạp, được đàm phán, bàn luận hoàn toàn trên môi trường Internet và hiện nay chưa chịu sự điều hành của bất kỳ tư nhân hay công ty nào (trừ khi được NHTW trực tiếp phát hành). Tỉ dụ điển hình của tiền kỹ thuật số là Bitcoin, Ethereum... Có thân xác định gốc của tiền mã hóa là tiền ảo nhưng đang lớn mạnh để có phổ quát đặc điểm của tiền điện tử như khả năng chuyển đổi thành tiền pháp định, khả năng thanh toán, còn khả năng tàng trữ giá trị thì ít hơn (do luôn biến động nhiều)... Dù rằng vậy, tiền phương pháp số vẫn còn khoảng cách rất xa để trở nên tiền điện tử với lý do quan trọng nhất là sự xác nhận của NHTW tất cả quốc gia. Lúc NHTW tất cả các nước ko thừa nhận, đồng tiền phương pháp số sẽ không được bảo đảm và không có khả năng quy đổi ở phạm vi rộng như tiền điện tử. Hiện nay tiền công nghệ số đang được phát triển theo hướng khai thác các lợi thế, Ưu điểm của công nghệ chuỗi khối - blockchain (như chi phí giao dịch thấp, độ an toàn bảo mật cao, thuận tiện, nhanh chóng...) hơn là theo hướng sử dụng đồng bạc kỹ thuật số như 1 đồng bạc thực sự.
Một loại tiền khác cũng thường bị hiểu nhầm ấy là tiền di động (mobile money), nghĩ rằng tiền di động và tiền điện tử khác nhau. Tuy thế, theo định nghĩa của Hiệp hội thông tin di động thế giới (GSMA), Mobile money có thể được hiểu ngắn gọn là tiếp cận nhà sản xuất vốn đầu tư qua điện thoại di động. định nghĩa này rộng và bao hàm hầu hết ý nghĩa của nhà cung cấp này, nhất là từ góc độ người sử dụng. Theo ấy, với bản tính là tiền pháp định, tiền di động có thể hiểu là một dạng thức tiền điện tử do đơn vị (thường là nhà mạng) phân phối dịch vụ trung gian trả tiền phát hành và định danh quý khách duyệt cơ sở vật chất dữ liệu thuê bao di động. Dạng thức này chính là ví điện tử trên thuê bao di động, ko cần kết liên với account nhà băng. Tổ chức vốn đầu tư quốc tế (IFC) cũng cho rằng, mobile money là một dạng tiền điện tử, trong đó những thương lượng trả tiền và nguồn vốn được thực hiện trên điện thoại di động, có thể trực tiếp hoặc ko trực tiếp gắn với account nhà băng.
2. Quy định về tiền điện tử tại Việt Nam
Tại Việt Nam, hiện nay vẫn chưa có một văn bản pháp lý nào quy định định nghĩa tiền điện tử. Tuy vậy, 1 vài văn bản đã quy định những dạng thức của tiền điện tử gồm ví điện tử, thẻ trả trước… như tại Luật nhà băng Nhà nước (2010), Luật các tổ chức tín dụng (2010), Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán ko dùng tiền mặt và Nghị định số 80/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung 1 số điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Thông tư số 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ nhà băng (được sửa đổi bởi Thông tư số 26/2017/TT-NHNN). Hiện nay, Dự thảo Nghị định quy định về trả tiền không dùng tiền mặt sửa đổi đã hợp nhất đưa ra định nghĩa rõ ràng về tiền điện tử:“Tiền điện tử là giá trị tiền tệ lưu trữ trên những công cụ điện tử được trả trước bởi quý khách cho nhà băng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức phân phối nhà sản xuất trung gian trả tiền để tiến hành giao dịch thanh toán và được đảm bảo giá trị tương ứng tại nhà băng, bao gồm: thẻ trả trước, ví điện tử, tiền di động”.
So sánh với những khái niệm trên thế giới, có thể thấy khái niệm trong dự thảo hơi phù hợp và có phần dễ hiểu, rõ ràng và dễ phân biệt hơn. Quan yếu hơn là việc thống nhất đưa cả 3 loại hình tiền điện tử vào văn bản pháp lý không chỉ giúp giới hạn rõ ràng khuôn khổ của tiền điện tử mà còn giúp công việc điều hành được hợp nhất về một mối manh là NHNN, trong khoảng đó lấp được lỗ hổng trong công tác quản lý đối với mobile money hiện vẫn đang để trống.
song song, các quy định trong dự thảo can dự tới doanh nghiệp phi ngân hàng cũng giúp phân biệt rõ công ty phát hành tiền điện tử hợp pháp (được cấp phép, giám sát hoạt động) với đơn vị hoạt động không phép, phạm pháp. Qua đấy, giúp phân biệt rõ giữa tiền điện tử “hợp pháp” với tiền ảo, tiền điện tử “bất hợp pháp”, giúp những cơ quan có thẩm quyền trong ngăn dự phòng những hành vi tù túng trong lĩnh vực này vốn dĩ diễn biến phức tạp thời gian qua.
Nắm bắt khuynh hướng, cập nhật thông báo về giá pi tại Việt Nam
những định nghĩa về sàn tiền ảo uy tín nhất việt nam (electronic money/e-money) hiện nay trên toàn cầu thường được hiểu ở khuôn khổ khá rộng. Tỉ dụ, ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) diễn đạt tiền điện tử là giá trị tiền tệ được lưu trữ trên một trang bị điện tử được sử dụng phổ biến để thực hiện giao dịch thanh toán cho những đơn vị khác ko phải là doanh nghiệp phát hành. Còn nhà băng thanh toán quốc tế (BIS) khái niệm tiền điện tử là trị giá được lưu trữ hoặc sản phẩm trả trước, trong đó thông báo về khoản tiền hoặc giá trị khả dụng của khách hàng được lưu trữ trên một thiết bị điện tử thuộc sở hữu của quý khách. Những khái niệm này khá phức tạp, có thể gây ra nhầm lẫn về nội hàm của tiền điện tử, khó phân biệt với tiền ảo, tiền công nghệ số và thậm chí là cả tiền di động (mobile money).
Xem thêm: đào tiền ảo bằng điện thoại
Trong thực tại, tiền điện tử đã được xác định và phân biệt rõ ràng với những loại tiền khác duyệt y 4 đặc điểm chính. Trước tiên, tiền điện tử phải là tiền pháp định (legal tender). Theo đó, tiền điện tử có phần lớn 3 chức năng của tiền là dự trữ (store value), thảo luận (medium of exchange) và hạch toán (unit of account). Đồng thời, tiền điện tử cũng luôn được mô tả dưới dạng giá trị của tiền pháp định của một đất nước (thí dụ VND, đô la, SGD...). Không chỉ thế, tiền điện tử cũng được ngân hàng Trung ương (NHTW) bảo đảm.
Thứ 2, tiền điện tử có thể do ngân hàng phát hành hoặc cũng có thể do tổ chức phi nhà băng phát hành. Vì thế, để đảm bảo an toàn cho người sử dụng, các quốc gia luôn có quy định rất chặt chẽ đối với những đơn vị phát hành tiền điện tử. Đối với các nhà băng, NHTW có hệ thống các quy định chặt chẽ về an toàn hoạt động, quản trị rủi ro, tỷ lệ dữ trữ buộc phải, bảo hiểm tiền gửi… Đối với các đơn vị phi nhà băng, NHTW có những quy định về cấp phép, về giám sát… và thường nhật phải tiến hành ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (tương ứng với số tiền phát hành với một tỷ lệ nhất định).
Thứ ba, tiền điện tử có công thức đảm bảo tiền tệ (monetary regimes) của NHTW. Theo đấy, tiền điện tử do những ngân hàng phát hành sẽ được đảm bảo bằng tỷ lệ dữ trữ yêu cầu tại NHTW, còn tiền điện tử do những đơn vị phi ngân hàng phát hành sẽ được đảm bảo bằng cơ chế ký quỹ tại hệ thống ngân hàng (với một tỷ lệ ký quỹ nhất định). Thông thường, tỷ lệ ký quỹ này sẽ cao hơn phổ thông so với tỷ lệ dự trữ bắt buộc do những quy định an toàn ứng dụng đối với những doanh nghiệp này thấp hơn rộng rãi so với nhà băng. Tỷ lệ ký quỹ tại 1 số quốc gia theo cách tiếp cận thận trọng ở mức 100%. Đây cũng là điểm dị biệt then chốt giữa tiền nhà băng (bank notes) với tiền điện tử (e-money).
Thứ tư, tiền điện tử chỉ được lưu trữ trong những sản phẩm điện tử gồm hai loại: (i) phần cứng (hard-ware based products) như thẻ chíp, điện thoại sáng tạo gắn chíp và (ii) dữ liệu dựa trên phần mềm (soft-ware based) như ví điện tử Paypal.
Xem thêm: sàn binance có an toàn không
Đối với tiền ảo (virtual currency), ECB khái niệm như sau: “Đồng tiền ảo là một loại tiền kỹ thuật số ko chịu sự quản lý, được phát hành bởi các người lớn mạnh phần mềm (developers) thường đồng thời là người kiểm soát hệ thống; được dùng và chấp thuận thanh toán giữa những thành viên của một cùng đồng ảo một mực”. Thí dụ, tiền ảo Pokecoins trong trò chơi Pokemon GO hoặc khoản tiền Facebook được sử dụng cho truyền bá hay những trò chơi trên app Facebook... Theo đấy, có thể thấy tiền ảo và tiền điện tử rất không giống nhau. Tiền ảo chẳng phải là tiền pháp định nên ko gắn với quyền mặc định được chuyển đổi sang tiền pháp định và được NHTW đảm bảo. Những doanh nghiệp phát hành tiền ảo cũng ko chịu sự điều hành, giám sát chặt chẽ của NHTW. Đồng thời, phạm vi hoạt động của tiền ảo thường hơi hẹp chỉ trong phạm một cộng đồng và sử dụng cho mục đích khăng khăng (thí dụ, game online). Nhắc cách khác, tiền ảo mang phổ quát đặc điểm của hàng hóa trao đổi hơn là một đồng tiền. Dù rằng vậy, hiện nay tiền ảo đang từng bước phát triển với loại tiền ảo có thể quy đổi (convertible virtual currency) nhưng chỉ gắn nghĩa vụ của đơn vị phát hành mà không gắn với phận sự của NHTW và phạm vi hoạt động cũng chỉ ở khuôn khổ một cùng đồng như nêu trên.
Còn tiền công nghệ số hay tiền mã hóa (crytocurrency): được cho ra bởi các thuật toán mã hóa phức tạp, được đàm phán, bàn luận hoàn toàn trên môi trường Internet và hiện nay chưa chịu sự điều hành của bất kỳ tư nhân hay công ty nào (trừ khi được NHTW trực tiếp phát hành). Tỉ dụ điển hình của tiền kỹ thuật số là Bitcoin, Ethereum... Có thân xác định gốc của tiền mã hóa là tiền ảo nhưng đang lớn mạnh để có phổ quát đặc điểm của tiền điện tử như khả năng chuyển đổi thành tiền pháp định, khả năng thanh toán, còn khả năng tàng trữ giá trị thì ít hơn (do luôn biến động nhiều)... Dù rằng vậy, tiền phương pháp số vẫn còn khoảng cách rất xa để trở nên tiền điện tử với lý do quan trọng nhất là sự xác nhận của NHTW tất cả quốc gia. Lúc NHTW tất cả các nước ko thừa nhận, đồng tiền phương pháp số sẽ không được bảo đảm và không có khả năng quy đổi ở phạm vi rộng như tiền điện tử. Hiện nay tiền công nghệ số đang được phát triển theo hướng khai thác các lợi thế, Ưu điểm của công nghệ chuỗi khối - blockchain (như chi phí giao dịch thấp, độ an toàn bảo mật cao, thuận tiện, nhanh chóng...) hơn là theo hướng sử dụng đồng bạc kỹ thuật số như 1 đồng bạc thực sự.
Một loại tiền khác cũng thường bị hiểu nhầm ấy là tiền di động (mobile money), nghĩ rằng tiền di động và tiền điện tử khác nhau. Tuy thế, theo định nghĩa của Hiệp hội thông tin di động thế giới (GSMA), Mobile money có thể được hiểu ngắn gọn là tiếp cận nhà sản xuất vốn đầu tư qua điện thoại di động. định nghĩa này rộng và bao hàm hầu hết ý nghĩa của nhà cung cấp này, nhất là từ góc độ người sử dụng. Theo ấy, với bản tính là tiền pháp định, tiền di động có thể hiểu là một dạng thức tiền điện tử do đơn vị (thường là nhà mạng) phân phối dịch vụ trung gian trả tiền phát hành và định danh quý khách duyệt cơ sở vật chất dữ liệu thuê bao di động. Dạng thức này chính là ví điện tử trên thuê bao di động, ko cần kết liên với account nhà băng. Tổ chức vốn đầu tư quốc tế (IFC) cũng cho rằng, mobile money là một dạng tiền điện tử, trong đó những thương lượng trả tiền và nguồn vốn được thực hiện trên điện thoại di động, có thể trực tiếp hoặc ko trực tiếp gắn với account nhà băng.
2. Quy định về tiền điện tử tại Việt Nam
Tại Việt Nam, hiện nay vẫn chưa có một văn bản pháp lý nào quy định định nghĩa tiền điện tử. Tuy vậy, 1 vài văn bản đã quy định những dạng thức của tiền điện tử gồm ví điện tử, thẻ trả trước… như tại Luật nhà băng Nhà nước (2010), Luật các tổ chức tín dụng (2010), Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán ko dùng tiền mặt và Nghị định số 80/2016/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung 1 số điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-CP, Thông tư số 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ nhà băng (được sửa đổi bởi Thông tư số 26/2017/TT-NHNN). Hiện nay, Dự thảo Nghị định quy định về trả tiền không dùng tiền mặt sửa đổi đã hợp nhất đưa ra định nghĩa rõ ràng về tiền điện tử:“Tiền điện tử là giá trị tiền tệ lưu trữ trên những công cụ điện tử được trả trước bởi quý khách cho nhà băng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức phân phối nhà sản xuất trung gian trả tiền để tiến hành giao dịch thanh toán và được đảm bảo giá trị tương ứng tại nhà băng, bao gồm: thẻ trả trước, ví điện tử, tiền di động”.
So sánh với những khái niệm trên thế giới, có thể thấy khái niệm trong dự thảo hơi phù hợp và có phần dễ hiểu, rõ ràng và dễ phân biệt hơn. Quan yếu hơn là việc thống nhất đưa cả 3 loại hình tiền điện tử vào văn bản pháp lý không chỉ giúp giới hạn rõ ràng khuôn khổ của tiền điện tử mà còn giúp công việc điều hành được hợp nhất về một mối manh là NHNN, trong khoảng đó lấp được lỗ hổng trong công tác quản lý đối với mobile money hiện vẫn đang để trống.
song song, các quy định trong dự thảo can dự tới doanh nghiệp phi ngân hàng cũng giúp phân biệt rõ công ty phát hành tiền điện tử hợp pháp (được cấp phép, giám sát hoạt động) với đơn vị hoạt động không phép, phạm pháp. Qua đấy, giúp phân biệt rõ giữa tiền điện tử “hợp pháp” với tiền ảo, tiền điện tử “bất hợp pháp”, giúp những cơ quan có thẩm quyền trong ngăn dự phòng những hành vi tù túng trong lĩnh vực này vốn dĩ diễn biến phức tạp thời gian qua.
Nắm bắt khuynh hướng, cập nhật thông báo về giá pi tại Việt Nam